MS Belirtileri

ms belirtisi
ms belirtileri

MS Belirtileri

MS’in başlangıcında ve gidişi sırasında çok farklı belirtiler ortaya çıkabilir. Aşağıda özetlenen MS belirtilerini okuyan herkes kendisinden bazı belirtiler bulup MS hastası olduğundan şüphelenebilir.  Bu belirtilerin, tek başlarına MS hastalığı için özgün olmadığını, başka nörolojik veya diğer hastalıkta da görülebileceğini akılda tutmak gerekir. Bazı belirtiler sağlıklı kişilerde altta yatan herhangi bir rahatsızlık olmadan da ortaya çıkabilir. Diğer taraftan çoğu belirti başka pek çok durumda da aynı şekilde görülebilir. Örneğin, bir kolda ortaya çıkan uyuşma MS’e bağlı olabileceği gibi, boyun fıtığı, omurilikte veya beyindeki herhangi bir sorun gibi farklı nedenlerle ilişkili olabilir. MS; beyin ve omuriliği etkilediği için çok çeşitli nörolojik belirtilere yol açabilir. Yorgunluk, ağrılar, unutkanlık, baş dönmesi gibi belirtileri ilk görüldüklerinde direk olarak MS ile ilişkilendirmek güçtür. MS’e bağlı yakınmalar “MS atağı” sırasında ortaya çıkıp daha sonra iyileşebileceği gibi, bir kısmı uzun dönem kalıcı olabilmektedir. MS belirtilerinin “MS atağı” olması için en az 24 saat devam etmesi gerekmektedir. MS ile ilişkili nörolojik belirtiler elliden fazladır. Bu belirtilerin en sık görülenleri aşağıda özetlenmektedir. 

MS’in sık görülen belirtileri 
Normal dışı yorgunluk
Duyusal belirtiler/ağrı; Yüzde, kollarda ya da bacaklarda uyuşma, karıncalanma, keçeleşme gibi duyusal belirtiler
Görme ile ilgili belirtiler; Bulanık görme, çift görme
Kuvvetsizlik; yüzde, kolda, bacakta kuvvet kaybı, ince hareketlerde beceri kaybı
İdrar/bağırsak sorunları; İdrar kaçırma, idrar boşaltma sorunu ve kabızlık gibi
Cinsel işlev bozuklukları
Titreme ve diğer hareket bozuklukları
Baş dönmesi ve denge sorunları
Depresyon
Hafıza sorunları
Konuşma bozuklukları
Uyku sorunları
Başağrısı
Epileptik nöbetler

Diğer nadir belirtiler
MS, bu belirtilerden biri veya birkaçı ile başlayabilir. Aşağıdaki grafikte MS başlangıcında görülen belirtilerin sıklığı gösterilmektedir. En sık başlangıç belirtisi uyuşma, karıncalanma, keçeleşme ve ağrı gibi duyusal şikayetlerdir. Bulanık görme, çift görme, kuvvetsizlik, beceriksizlik, denge bozulması ve idrar sorunları da MS’in sık görülen başlangıç belirtilerindendir.   MS’li kişilerde hastalık süresi arttıkça diğer belirtilerin de eklenmesi olasıdır. Aşağıdaki grafikte güncel MS hastalarında belirtilerin sıklığı ve tüm MS sürecinde bu belirtilerle karşılaşma olasılıkları gösterilmektedir. Örneğin yorgunluk, MS sürecinde çoğu hastanın yaşayacağı bir belirtidir. MS belirtilerini tek başına değerlendirmemek gerekir. Aşağıdaki şekilden de anlatıldığı gibi belirtiler birbirlerini etkilemektedir. Örneğin idrar sorunları gece uykusunu bozar. İyi uyku olmayışı yorgunluk ve depresyonu artırır. MS’e bağlı yorgunluk nedeni ile egzersiz yapma isteği azalabilir, egzersiz yapmadaki azalma da yorgunluğu artırabilir.
MS atağı nedir? 
Atak, MS lezyonundan kaynaklanan, yeni nörolojik bulguların ortaya çıkması ya da daha önce var olan bulguların artması ve bu durumun en az 24 saat sürmesidir. Bir ay içinde yeni yakınma olsa bile bu durum yine tek atak olarak değerlendirilir. Ataklar, yukarıda bahsedilen belirtilerden biri, bazen de birkaçını içerebilir. Örneğin, göz arkasında ağrı ile başlayan, birkaç gün içinde artan ve birkaç ay içinde düzelen bulanık görme yakınması bir ataktır.
Yalancı atak, yeni bir hastalık alevlenmesi değildir. Vücut sıcaklığında artışa neden olan enfeksiyon veya diğer nedenlerle birlikte gözükebilen, daha önce yaşanmış belirtilerin tekrar ortaya çıkması veya var olanların kötüleşmesi durumudur. Yoğun stres, uykusuzluk, açlık, adet ve benzeri durumlar da yalancı atak ile ilişkili olabilir. Örneğin, gribal enfeksiyon nedeni ile ateşi çıkan bir MS hastasında yorgunluk, kendini kötü hissetme, bulanık görme ve uyuşma şikayetleri olabilir. Bu şikayetler enfeksiyon ve ateş düzelince geçer, bu durum yalancı atak olarak tanımlanır. 
MS belirtileri ne kadar sürer?
 MS’te görülebilen şikayetlerin süresi değişkenlik göstermektedir. MS’te yorgunluk, halsizlik, uyuşmalar gibi şikayetler gün içerisinde aralıklarla olabileceği gibi günlerce, haftalarca da sürebilmektedir.  Atak döneminde olan şikayetlerin en az 24 saat sürdüğü bilinmektedir. Bu nedenle hastanın şikayetlerinin ne zamandan beri olduğu hastanın takip ve tedavisi açısından önemlidir. Ataktan iyileşmelerin çoğu 6 aydan kısa sürede tamamlanır. Bazı belirtiler zamanla kalıcı hale gelir.MS hastalarında sık görülen ve “paroksismal belirti” adı verilen gelip geçici yakınmalar birkaç dakika hatta 15-20 saniye gibi kısa sürelidir. Bu belirtiler bazen gün içinde defalarca tekrarlayabilir.